Je denkt dat er iets mis is omdat mensen anders op je reageren. Maar misschien is dat juist het bewijs dat je eindelijk een oud patroon aan het doorbreken bent.
Je hebt besloten dat het anders moet. Niet omdat iemand je daartoe heeft gedwongen en niet omdat je opeens een ander mens bent geworden, maar omdat je ergens diep vanbinnen voelt dat je niet meer op dezelfde manier verder wilt.
Je wilt niet meer overal als eerste op inspringen. Je wilt niet meer automatisch degene zijn die alles regelt, overal aan denkt en iedere verantwoordelijkheid naar je toe trekt. Je wilt tijd voor jezelf zonder je daar schuldig over te voelen. Je wilt eindelijk luisteren naar dat stemmetje dat al veel langer zegt: en ik dan?
En toch gebeurt er iets waardoor veel vrouwen weer afhaken. Niet omdat zij zelf beginnen te twijfelen, maar omdat de mensen om hen heen reageren.
- Je partner kijkt verbaasd als jij zegt dat je vanavond weg bent.
- Je kinderen vragen waarom jij het ineens niet doet.
- Op je werk lijkt het alsof iedereen precies op dat moment iets van je nodig heeft.
En voor je het weet denk je: zie je wel, ik had het gewoon niet moeten doen. Maar is dat echt wat er gebeurt? Of gebeurt er iets heel anders?
Iedereen is gewend geraakt aan jouw rol
Veel vrouwen denken dat hun omgeving moeite heeft met hun verandering. Maar ik geloof dat niet. Ik geloof dat hun omgeving moet wennen aan de nieuwe situatie. Dat is iets heel anders.
Jarenlang heb jij een bepaalde rol gehad. Misschien was jij degene die overal aan dacht. Degene die de boodschappen deed zonder dat iemand erom vroeg. Degene die wist wanneer de kinderen gym hadden, wanneer je schoonouders jarig waren en wanneer er een formulier op school ingeleverd moest worden. Op je werk was jij degene die het overzicht hield, afspraken onthield en problemen oploste voordat iemand anders überhaupt doorhad dat er een probleem was. Niet omdat iemand dat iedere dag aan je vroeg, maar omdat jij het ging doen.
Misschien omdat je het sneller deed of omdat je dacht dat het anders bleef liggen. Of misschien omdat je het fijn vond dat alles goed geregeld was. Wat de reden ook was, het werd langzaam de normaalste zaak van de wereld, voor jou maar ook voor iedereen om je heen.
Het begint vaak heel klein
Verandering begint zelden met een grote beslissing. Meestal begint het met iets heel kleins.
Je zegt dat je zaterdagmorgen een paar uur weg bent. Gewoon omdat je wilt wandelen, een boek wilt lezen of een workshop wilt volgen.
- Je partner kijkt je aan en zegt: “Maar we zouden toch samen de boodschappen doen?”
- Je zoon roept van boven dat zijn sportkleding nog gewassen moet worden.
- Je dochter vraagt hoe laat jij haar straks wegbrengt. En zonder dat iemand zegt dat je thuis moet blijven, voel je het gebeuren.
Je hoofd begint te rekenen.
- Misschien kan ik volgende week wel gaan.
- Misschien is dit niet zo’n handig moment.
- Misschien moet ik eerst nog even…
En voor je het weet heb je jezelf alweer op de laatste plaats gezet. En niet omdat iemand dat van je vroeg, maar omdat jij de onrust van anderen weer hebt opgelost.
Dat voelt veilig
Dat is misschien wel het lastigste om te erkennen. Deze patronen voelen veilig, ze zijn bekend, iedereen weet wat hij aan jou heeft. Er ontstaat weinig gedoe. En zolang iedereen tevreden is, lijkt het alsof jij het ook goed doet. Alleen betaal jij daar ondertussen een prijs voor.
- Je bent moe.
- Je hoofd staat nooit stil.
- Zelfs als je eindelijk op de bank zit, denk je alweer aan morgen.
Je voelt dat je behoefte hebt aan rust, maar zodra je die rust probeert te nemen, voel je schuld. Niet omdat je iets verkeerd doet, maar omdat je jarenlang hebt geleerd dat zorgen voor een ander belangrijker is dan zorgen voor jezelf.
Waarom jouw omgeving reageert
Afgelopen week werd ik daar opnieuw met mijn neus op gedrukt.
Binnen ons gezin speelde iets waardoor we niet konden terugvallen op hoe het altijd ging. Ineens moest iedereen kijken naar wat er op dat moment nodig was. Rollen verschoven vanzelf. Taken werden anders verdeeld. Dingen die jarenlang vanzelfsprekend waren, bleken ineens helemaal niet zo vanzelfsprekend te zijn.
Terwijl ik daar middenin zat, dacht ik: eigenlijk gebeurt dit precies hetzelfde wanneer een vrouw besluit oude patronen los te laten. Niet omdat er ruzie is, niet omdat de relatie slecht is, maar omdat één persoon iets verandert. En zodra één radertje beweegt, moet de rest van het systeem ook bewegen. Dat is geen weerstand, maar dat is een logisch gevolg.
“Je bent de laatste tijd zo anders.”
Ik hoor het vrouwen regelmatig vertellen.
- “Mijn man zei dat ik de laatste tijd zo anders ben.”
- “Mijn collega’s vinden dat ik minder flexibel ben geworden.”
- “Mijn kinderen vragen waarom ik ineens nee zeg.”
En iedere keer stellen ze daarna dezelfde vraag.
“Doe ik nu iets verkeerd?” Mijn antwoord is bijna altijd hetzelfde. Nee. Je doet waarschijnlijk iets wat je veel eerder had mogen doen. Alleen is jouw omgeving gewend geraakt aan de oude versie van jou. Aan de vrouw die alles oploste voordat iemand erom hoefde te vragen. Aan de vrouw die haar eigen behoefte nog wel even uitstelde. Aan de vrouw die zei dat het niet erg was. Ook als het eigenlijk wel erg was.
Veranderen zonder iedereen gerust te willen stellen
Wat ik veel vrouwen zie doen, is dat ze hun verandering meteen gaan uitleggen. Ze gaan zich verontschuldigen. Ze zeggen dat het maar één keer is. Of dat het volgende week weer normaal is en dat ze heus nog wel willen helpen.
Eigenlijk zeggen ze daarmee: Maak je geen zorgen. Ik word niet echt anders.
Maar juist daar gaat het mis. Want als jij echt hebt besloten dat het anders moet, hoef je dat niet voortdurend goed te praten. Dat betekent niet dat je hard of egoïstisch wordt. Het betekent wel dat je jezelf eindelijk net zo serieus neemt als alle mensen voor wie je al die jaren hebt gezorgd.
Een relatie groeit niet als maar één persoon blijft aanpassen
Soms zeggen vrouwen tegen mij: “Maar ik wil de sfeer thuis goed houden.”
Dat snap ik volkomen. Natuurlijk wil je dat, maar stel jezelf eens een eerlijke vraag.
Hoe gezond is een relatie waarin één persoon zich jarenlang blijft aanpassen zodat de ander niets hoeft te veranderen?
Of het nu gaat om je partner, je gezin, je familie of je collega’s, een relatie groeit alleen als iedereen bereid is mee te bewegen.
- Dat vraagt gesprekken.
- Dat vraagt geduld.
- Dat vraagt soms ook ongemak.
Maar ongemak is niet hetzelfde als dat het fout gaat. Sterker nog, vaak is ongemak het eerste teken dat er eindelijk iets aan het veranderen is.
Misschien is dit wel precies waar jij nu staat
Misschien weet jij allang dat je niet zo door wilt. Misschien voel je al maanden dat je meer ruimte voor jezelf nodig hebt. Misschien weet je precies wat je zou willen veranderen. Alleen durf je de eerste stap niet te zetten, omdat je bang bent voor de reactie van de mensen om je heen.
Maar dan wil ik je één ding meegeven: Jouw verandering vraagt misschien iets van de ander, maar dat betekent nog niet dat jouw verandering verkeerd is. Misschien is het juist de uitnodiging om elkaar opnieuw te leren kennen. Niet vanuit de rollen die jullie jarenlang hebben gespeeld, maar vanuit de mensen die jullie vandaag zijn.
En geloof me…
Dat voelt in het begin ongemakkelijk.
Maar uiteindelijk is een relatie waarin je jezelf kunt zijn altijd sterker dan een relatie waarin jij jezelf steeds kleiner moet maken.
Volgende vraag voor jezelf
Als jij morgen één ding anders zou doen, waar denk je dan het meest bang voor te zijn?
Voor de verandering zelf, of voor de reactie van de mensen om je heen?
Want juist in het antwoord op die vraag zit vaak het patroon dat jou al jaren tegenhoudt.
