Je hebt de afgelopen jaren behoorlijk wat geleerd over jezelf. Je weet beter wat je wilt, je durft vaker je mond open te trekken en je hoeft allang niet meer van iedereen goedkeuring te krijgen voordat je ergens iets van vindt.
Tenminste, dat dacht je.
Totdat er iemand binnenkomt die in jouw ogen net iets meer heeft. Meer ervaring, meer kennis, meer succes en meer uitstraling. Misschien praat ze makkelijker, heeft ze een indrukwekkende functie of lijkt ze precies dat soort zelfverzekerdheid te hebben waar jij soms nog naar zoekt.
En zonder dat zij ook maar iets verkeerd heeft gedaan, gebeurt er iets met jou.
Je gaat anders praten, je denkt langer na voordat je iets zegt, je brengt je mening wat voorzichtiger en waar je vijf minuten geleden nog precies wist wat je ergens van vond, vraag je je ineens af of het eigenlijk wel zo slim is wat jij wilde zeggen. Het bijzondere is dat die ander daar vaak helemaal niets voor hoeft te doen. Jij maakt jezelf kleiner.
Zij hoeft jou helemaal niet klein te maken
We zoeken de oorzaak van dat gevoel nogal makkelijk buiten onszelf. Zij is zo dominant, zij heeft zoveel uitstraling, zij weet overal iets van, zij praat zo makkelijk, zij heeft meer ervaring dan ik. (Moet ik nog even doorgaan met voorbeelden?)
Dat kan allemaal waar zijn, maar het verklaart nog steeds niet waarom jij vervolgens besluit dat jouw plek daardoor kleiner moet worden. Want dat is wat er gebeurt. Er komt niet letterlijk iemand binnen die tegen jou zegt: “Schuif eens even op, want vanaf nu telt jouw mening iets minder.” Toch doe je dat soms wel. Je schuift op. Niet met je stoel, maar met jezelf.
Je gaat luisteren waar je eerst nog mee zou praten, je stelt een vraag terwijl je eigenlijk zelf het antwoord al weet, je maakt je verhaal kleiner, voegt er een “maar ik weet het natuurlijk ook niet zeker” aan toe of begint jezelf alvast te relativeren voordat iemand anders daar überhaupt de kans voor heeft gekregen.
En precies daar zit iets wat veel interessanter is dan de uitstraling van die ander. Waarom geef jij iemand die jij hoog inschat automatisch meer ruimte ten koste van jezelf?
Je vergelijkt haar buitenkant met jouw binnenkant
Dat is misschien wel een van de gemeenste spelletjes die je met jezelf kunt spelen. Je ziet iemand binnenkomen en binnen een paar minuten heb je een heel verhaal gemaakt.
- Zij heeft het voor elkaar.
- Zij weet waar ze het over heeft.
- Zij twijfelt vast nooit.
- Zij durft tenminste.
En ondertussen zit jij aan de andere kant van die vergelijking met alles wat jij van jezelf weet. Je kent je twijfel, je fouten, die keer dat je met je mond vol tanden stond, de keuzes waar je achteraf anders over dacht en alle momenten waarop je jezelf totaal niet zo stevig voelde als je naar buiten toe waarschijnlijk leek.
Van haar zie je wat ze laat zien, maar van jezelf weet je alles. Dat is geen eerlijke vergelijking, maar je trekt er wel een conclusie uit. Zij is verder, zij is beter en zij hoort hier meer dan ik. En voordat je het weet, behandel je die conclusie alsof het een feit is.
Dit gebeurt niet alleen bij onzekere vrouwen
Dat vind ik belangrijk om erbij te zeggen, want anders maken we er weer zo’n makkelijk verhaal van over een gebrek aan zelfvertrouwen. Ik zie dit juist gebeuren bij vrouwen die op heel veel vlakken prima hun plek innemen.
- Vrouwen met ervaring, verantwoordelijkheid en kennis.
- Vrouwen naar wie anderen luisteren.
- Vrouwen die thuis en op hun werk behoorlijk wat ballen in de lucht houden en die echt niet bij iedere tegenwind omvallen.
Totdat iemand precies die ene snaar raakt.
- Die collega die inhoudelijk sterker lijkt.
- Die ondernemer die al veel verder is.
- Die vrouw die een ruimte binnenkomt en meteen gezien wordt.
- Die vriendin die alles ogenschijnlijk moeiteloos voor elkaar heeft.
- Of iemand met een titel, functie of achtergrond waarvan jij blijkbaar ooit hebt besloten dat diegene daardoor automatisch een treetje hoger staat.
Dan blijkt ineens dat stevig staan iets anders is dan nooit meer geraakt worden.
Misschien heb je dit al veel langer gedaan
Vaak begint dit gedrag niet op het moment dat je veertig, vijftig of zestig bent. Misschien was jij vroeger degene die eerst keek wie er in de kamer zat voordat je bepaalde hoeveel ruimte je zelf mocht innemen. Misschien leerde je dat je vooral niet naast je schoenen moest gaan lopen. Misschien kreeg je waardering wanneer je bescheiden bleef, je aanpaste of niet te veel op de voorgrond trad.
Dat soort lessen verdwijnen niet automatisch omdat je inmiddels een volwassen vrouw bent met een carrière, een gezin, een eigen bedrijf of jaren levenservaring. Je kunt ontzettend veel hebben geleerd en toch merken dat een oud patroon ineens weer vooraan staat zodra de juiste persoon binnenkomt. Dat betekent niet dat al het werk dat je aan jezelf hebt gedaan voor niets is geweest. Het betekent wel dat je hier blijkbaar nog iets te doen hebt.
Want jezelf kennen wanneer je alleen bent of tussen mensen bij wie jij je volledig op je gemak voelt, is één ding. Jezelf blijven wanneer iemand tegenover je zit door wie jij je geïntimideerd voelt, is een heel ander verhaal.
De ander hoeft niet minder zodat jij groter kunt zijn
En hier gaat het nogal eens mis. Want jezelf niet kleiner maken betekent niet dat je de ander naar beneden moet halen. Je hoeft niet te denken dat zij eigenlijk helemaal niet zo bijzonder is. Je hoeft haar succes niet te relativeren en je hoeft al helemaal geen wedstrijd te beginnen over wie het meeste weet, het hardste praat of het indrukwekkendste cv heeft.
Misschien weet zij daadwerkelijk meer dan jij en dat is helemaal prima. Misschien kan zij iets beter dan jij en ook dat is prima. Misschien heeft ze een uitstraling waardoor iedereen even opkijkt wanneer ze binnenkomt, lekker voor haar. Maar waarom zou dat iets moeten afhalen van wat jij weet, kunt en meebrengt?
Dat iemand anders ergens goed in is, betekent niet automatisch dat jij minder wordt. Er is niet maar een beperkte hoeveelheid ruimte beschikbaar waarbij jij een stukje moet inleveren zodra iemand anders wat groter binnenkomt.
Kijk eens naar wat jij doet op zo’n moment
Niet naar haar, maar naar jou. Wat verandert er zodra jij iemand tegenover je hebt van wie jij onder de indruk bent? Ga je zachter praten? Trek je je mening sneller in? Ga je jezelf uitleggen? Maak je grapjes ten koste van jezelf? Begin je zinnen met “misschien slaat dit nergens op, maar…”? Stel je vragen omdat je werkelijk nieuwsgierig bent, of omdat je bevestiging zoekt dat jouw eigen gedachte wel mag kloppen?
Dat zijn interessante momenten. Niet omdat je jezelf erop moet afrekenen, maar omdat je daar precies kunt zien waar je nog steeds toestemming buiten jezelf zoekt. En daar kun je honderd boeken over zelfvertrouwen voor lezen, maar uiteindelijk komt het neer op dat ene moment waarop jij voelt dat je wilt terugtrekken en besluit het niet te doen.
- Je hoeft niet ineens harder te praten.
- Je hoeft niet interessanter te worden.
- Je hoeft jezelf niet te bewijzen.
- Je moet alleen stoppen met vrijwillig een halve meter achteruit te gaan staan.
Stevig staan merk je pas als het getest wordt
Het is makkelijk om te zeggen dat je tegenwoordig veel steviger staat wanneer niemand aan je stoelpoten zaagt. Maar de echte vraag is, wat er gebeurt wanneer iemand tegenover je zit die iets in jou raakt.
- Kun je dan nog steeds zeggen wat je wilde zeggen?
- Kun je iemand bewonderen zonder jezelf daarnaast af te keuren?
- Kun je erkennen dat iemand ergens beter in is zonder daar meteen van te maken dat jij dus minder bent?
- Kun je in een ruimte zitten met iemand die veel weet en toch vertrouwen op wat jij zelf hebt geleerd, meegemaakt en opgebouwd?
Daar wordt het interessant.
Want misschien hoef jij helemaal niet steviger te worden. Misschien sta je allang stevig genoeg. Je moet alleen ophouden je eigen plek te verlaten zodra iemand binnenkomt van wie jij hebt bedacht dat die meer recht op ruimte heeft dan jij. En als je jezelf daar de volgende keer op betrapt, kijk dan niet meteen naar die ander.
Vraag jezelf eens af:
Waarom maak ik mezelf kleiner terwijl niemand mij gevraagd heeft om opzij te gaan?
