Je hebt er maanden naar uitgekeken. Nog even dit project afronden. Nog even die afspraak. Nog even de laatste was wegwerken, de koffers pakken en zorgen dat thuis alles geregeld is voordat je vertrekt. En dan zit je eindelijk op je vakantiebestemming. Alleen je hoofd is blijkbaar thuis gebleven. Of eigenlijk andersom. Je lijf is op vakantie, maar je hoofd draait nog steeds overuren. Je denkt aan wat er na de vakantie op je wacht. Je pakt automatisch je telefoon om te kijken of er een bericht is binnengekomen. Je merkt dat je niet zomaar kunt ontspannen, terwijl je daar juist zo naar verlangde.
Misschien herken je het wel. De eerste dagen van je vakantie denk je: het duurt altijd even voordat ik kan ontspannen. Je vindt het eigenlijk heel normaal. Tot je ineens merkt dat je weer echt kunt genieten van de kleine dingen. En dan besef je pas hoeveel spanning je al die tijd met je mee hebt gedragen.
Je neemt niet alleen je koffers mee
Je kunt honderden kilometers van huis zijn, maar je neemt jezelf gewoon mee.
De snelheid waarin je de afgelopen maanden hebt geleefd, verdwijnt niet zodra je de grens over rijdt. Je zenuwstelsel weet niet dat jij in Frankrijk, Italië of op de Veluwe bent. Het kent alleen het tempo waarin jij al die tijd hebt gefunctioneerd.
Je hebt maanden of misschien zelfs jaren geleefd vanuit reageren. Reageren op collega’s, op je partner, op je kinderen, niet te vergeten op klanten en op de agenda. Anders gezegd, op alles wat aandacht vroeg. Waarom zou dat ineens stoppen omdat je een andere omgeving hebt? Geloof me, dat gebeurt niet. Je hoofd heeft tijd nodig om te ontdekken dat het niet meer voortdurend ‘aan’ hoeft te staan.
Rust voelt eerst ongemakkelijk
Misschien herken je het wel. Je zit eindelijk met een kop koffie op een terras en na tien minuten denk je: zullen we iets gaan doen? Of je ligt op een ligbed en voelt bijna de neiging om op te staan. Je pakt je telefoon zonder dat je eigenlijk weet waarom. Je voelt zelfs een klein beetje onrust, terwijl je eindelijk alle tijd hebt.
Nou weet dat dat geen geen toeval is.
Als je maandenlang gewend bent geweest om altijd bezig te zijn, voelt niets doen ineens vreemd. Alsof je iets vergeet. Alsof je niet productief genoeg bent. Alsof je eerst iets moet verdienen voordat je mag uitrusten. En precies daar zit iets wat veel dieper gaat dan vakantie. Want rust is voor veel vrouwen niet vanzelfsprekend geworden. Rust voelt bijna als iets waarvoor je toestemming nodig hebt.
Misschien herken je nog iets. Juist in de eerste dagen van je vakantie word je ziek. Hoofdpijn, een flinke verkoudheid of zelfs griep. Je hebt eindelijk vakantie en juist dan lig je op bed. Dat voelt ontzettend oneerlijk. Toch gebeurt het vaker dan je denkt. Je lichaam heeft maandenlang op adrenaline doorgedraaid. Pas als de druk wegvalt lijkt het zich veilig genoeg te voelen om te laten zien hoe moe het eigenlijk is.
En precies daar zit iets wat veel dieper gaat dan vakantie. Want rust is voor veel vrouwen niet vanzelfsprekend geworden. Rust voelt bijna als iets waarvoor je toestemming nodig hebt.
Pas in de derde week hoor je jezelf weer
En dan gebeurt er iets. Niet bij iedereen precies in de derde week, maar vaak wel ergens nadat de eerste druk is weggezakt. Je wordt wakker en merkt dat je niet meteen aan morgen denkt. Je loopt een stuk zonder haast. Je kijkt om je heen en beseft ineens dat je al een tijdje nergens aan dacht.
Misschien lees je een boek zonder na drie pagina’s afgeleid te zijn. Misschien voer je eindelijk een gesprek zonder ondertussen in je hoofd een boodschappenlijstje te maken. Misschien voel je ineens dat je eigenlijk moe bent, of verdrietig, of juist ontzettend opgelucht.
Veel vrouwen zeggen dan: “Ik heb mezelf weer teruggevonden.”
Maar ik denk dat het anders zit. Je was jezelf nooit kwijt, je hoorde jezelf alleen niet meer. Omdat alle stemmen om je heen harder waren geworden dan die van jezelf.
En dan is de vakantie voorbij
Je komt thuis en eigenlijk begint het meteen weer. De koffers worden uitgepakt, de wasmachine draait overuren en de koelkast moet weer gevuld worden. Misschien begint je werk een dag later alweer of ligt je agenda direct vol met afspraken die je voor de vakantie bewust had laten liggen. Voor je het weet zit je weer in hetzelfde ritme als een paar weken geleden.
En ergens onderweg gebeurt er iets wat je misschien niet eens direct doorhebt. Je zegt weer ja, terwijl je eigenlijk nee wilde zeggen. Je schiet weer in het regelen, oplossen en zorgen voor anderen. De rust die je tijdens je vakantie zo duidelijk voelde, lijkt met de dag verder naar de achtergrond te verdwijnen.
Veel vrouwen zeggen dan: “Jammer, het vakantiegevoel is alweer weg.”
Maar ik denk dat het niet het vakantiegevoel is dat verdwijnt.
Je stapt langzaam weer terug in een patroon dat al jarenlang vertrouwd voor je is. Een patroon waarin je eerst kijkt wat anderen nodig hebben en daarna pas even nadenkt over jezelf. Niet omdat iemand dat van je vraagt, maar omdat het zo vanzelfsprekend is geworden dat je niet eens meer merkt dat je het doet.
En precies daarom voelt het alsof die rust zo snel verdwenen is. Niet omdat de vakantie haar werk niet heeft gedaan, maar omdat je thuis weer bent gaan leven zoals je dat altijd hebt gedaan.
De vakantie was nooit de oplossing
Daarom geloof ik ook niet dat je na elke vakantie opnieuw moet hopen dat je langer kunt vasthouden hoe ontspannen je je voelde. Want als je thuiskomt in hetzelfde leven en terugstapt in dezelfde patronen, dan verandert er uiteindelijk niets.
De echte vraag is niet hoe je het vakantiegevoel kunt bewaren. De echte vraag is waarom jij jezelf alleen tijdens je vakantie toestemming geeft om op adem te komen.
Waarom lukt het daar wel om stil te staan? Waarom voel je daar ineens weer wat jij nodig hebt? En waarom raak je dat thuis zo snel weer kwijt? Dat zijn de vragen die het verschil maken. Niet voor drie weken. Maar voor de rest van het jaar.
Want stel je eens voor dat je niet hoeft te wachten op de volgende vakantie om weer contact te maken met jezelf. Stel je eens voor dat rust niet iets is wat je alleen mag voelen als je honderden kilometers van huis bent. Dan wordt vakantie weer waarvoor die bedoeld is. Niet als ontsnapping aan je leven, maar als een mooie onderbreking van een leven waar je ook thuis graag in wakker wordt.
