Op je werk weet je precies wat er moet gebeuren
Het is dinsdagochtend en tijdens een vergadering ontstaat er een discussie over een probleem dat al weken blijft liggen. Iedereen heeft er iets over te zeggen, maar niemand neemt een beslissing. Jij luistert een tijdje, stelt een paar gerichte vragen en zegt uiteindelijk wat volgens jou de beste oplossing is. Je legt uit waarom, maakt duidelijk wat er moet gebeuren en voordat de vergadering voorbij is, zijn de taken verdeeld.
Niemand hoeft jou te vertellen dat je eerst nog even goed moet nadenken. Je hebt de situatie bekeken, de mogelijkheden afgewogen en een besluit genomen. Natuurlijk weet je dat niet iedereen het met je eens hoeft te zijn, maar dat betekent niet dat je jouw mening voor je houdt.
Later die dag belt een vriendin omdat ze ergens mee zit. Ze twijfelt of ze een andere baan zal aannemen en vraagt hoe jij ertegenaan kijkt. Binnen een paar minuten heb jij helder waar haar twijfel vandaan komt. Je stelt vragen, benoemt wat je hoort en vraagt haar waarom ze eigenlijk zo bang is om een keuze te maken waar ze zelf gelukkig van wordt.
Je hoort jezelf nog zeggen dat ze niet haar hele leven rekening kan blijven houden met wat anderen ervan vinden. En daar heb je natuurlijk een punt. Maar diezelfde avond zit jij aan de keukentafel en gebeurt er iets opmerkelijks.
Zodra het over jezelf gaat, verdwijnen al die duidelijke antwoorden
Je speelt al een tijdje met het idee om iets in je leven te veranderen. Misschien wil je minder werken, een opleiding volgen, een andere richting inslaan of eindelijk tijd vrijmaken voor iets waar je al jaren naar verlangt.
Je hebt erover nagedacht en eigenlijk weet je heel goed wat je wilt. Toch heb je nog niets ondernomen, omdat je eerst wilt weten hoe je partner erover denkt. Je vraagt je af of het financieel verstandig is, wat je collega’s ervan zullen vinden en of dit eigenlijk wel het juiste moment is.
Dus bespreek je het met iemand die je vertrouwt. Diegene stelt een kritische vraag en ineens begin je opnieuw te twijfelen. Je had je besluit bijna genomen, maar nu wil je toch eerst nog wat meer informatie verzamelen.
Een week later bespreek je hetzelfde onderwerp met iemand anders, die er weer heel anders naar kijkt. Ook dat neem je mee in je overwegingen.
En zo ben je maanden verder, zonder dat er ook maar iets is veranderd. Niet omdat je geen mogelijkheden hebt onderzocht, maar omdat je bij iedere nieuwe mening weer begint te twijfelen aan wat je daarvoor zelf nog zo duidelijk wist.
Waarom vertrouw je jouw oordeel wel als het over een ander gaat?
Dat is een vraag die ik je graag wil stellen, want het verschil is nogal bijzonder.
Wanneer een collega met een probleem komt, vertrouw je op je ervaring. Wanneer je kinderen ergens mee worstelen, durf je advies te geven. En wanneer er thuis iets geregeld moet worden, ben jij vaak degene die de knoop doorhakt.
Maar zodra het gaat over een keuze die gevolgen heeft voor jouw eigen leven, lijkt diezelfde ervaring ineens een stuk minder waard. Je wilt zeker weten dat je de juiste beslissing neemt, terwijl je bij anderen heel goed begrijpt dat die zekerheid helemaal niet bestaat.
Misschien speelt er nog iets anders mee. Want zolang jij een beslissing neemt waar anderen beter van worden, voelt dat vertrouwd. Je bent behulpzaam, verantwoordelijk en betrokken. Eigenschappen waar je waarschijnlijk al jarenlang waardering voor krijgt. Maar wanneer je een keuze maakt omdat jij ergens behoefte aan hebt, verandert er iets. Dan kun je niet meer alleen wijzen op wat verstandig is voor het gezin, het werk of de mensen om je heen. Dan moet je durven zeggen dat je iets wilt omdat jij het wilt.
En blijkbaar vinden we dat soms een stuk lastiger dan het oplossen van de problemen van een ander.
Je kunt blijven nadenken, maar noem het dan geen beslissing nemen
Natuurlijk is het verstandig om belangrijke keuzes goed te overwegen. Ik zal de laatste zijn die zegt dat je zomaar je baan moet opzeggen, je relatie moet beëindigen of een grote financiële beslissing moet nemen omdat je op een ochtend wakker wordt met een nieuw idee. Maar er zit nogal een verschil tussen zorgvuldig nadenken en jezelf voortdurend nieuwe redenen geven om nog niets te hoeven doen.
Je kunt eindeloos gesprekken voeren, lijstjes maken, informatie verzamelen en wachten op het moment waarop alles duidelijk wordt. Alleen moet je jezelf dan wel eerlijk afvragen of je werkelijk nog informatie nodig hebt, of dat je vooral hoopt dat iemand anders uiteindelijk de beslissing voor je neemt.
Want wanneer een ander zegt dat je het vooral moet doen, voelt het ineens veiliger. En wanneer het achteraf tegenvalt, kun je jezelf altijd nog vertellen dat je het advies van die ander hebt gevolgd. Zolang je blijft zoeken naar bevestiging, hoef je niet volledig achter je eigen keuze te gaan staan. Dat klinkt misschien behoorlijk confronterend, maar kijk eens naar de beslissingen die jij de afgelopen maanden hebt uitgesteld. Hoeveel daarvan vragen werkelijk nog om informatie en bij hoeveel weet je allang wat je wilt?
Misschien is jouw grootste probleem niet dat je twijfelt, maar dat je jezelf niet vertrouwt
Er zijn vrouwen die op hun werk een afdeling aansturen, verantwoordelijkheid dragen voor grote budgetten en moeilijke gesprekken voeren zonder daarvan wakker te liggen. Maar wanneer ze besluiten om één dag minder te gaan werken, vragen ze aan drie mensen of dat eigenlijk wel verstandig is.
Ze kunnen uitstekend uitleggen waarom hun medewerkers verantwoordelijkheid moeten nemen, maar geven hun eigen keuzes pas ruimte wanneer de mensen om hen heen ermee instemmen. En het gekke is dat ze dat zelf vaak helemaal niet in de gaten hebben.
Ze noemen het zorgvuldig zijn, rekening houden met anderen of geen overhaaste beslissingen willen nemen. Allemaal prima redenen, totdat je ontdekt dat je diezelfde voorzichtigheid nauwelijks gebruikt wanneer een ander iets van je nodig heeft. Dan kan er vaak ineens een heleboel.
Misschien wordt het tijd om jezelf eens dezelfde vraag te stellen die je zo gemakkelijk aan een vriendin stelt: wat zou jij doen als je niet voortdurend bezig was met de mening van anderen? Niet omdat hun mening er niet toe doet, maar omdat hun mening niet automatisch belangrijker hoeft te zijn dan die van jou.
En wat ga je nu daadwerkelijk anders doen?
Ik kan je natuurlijk adviseren om meer op jezelf te vertrouwen, maar daar schiet je weinig mee op als je morgen opnieuw bij drie mensen gaat informeren of jouw keuze wel verstandig is. Daarom wil ik je iets anders vragen.
Denk eens aan één beslissing die je al een tijdje voor je uitschuift. Niet meteen de grootste beslissing van je leven, maar iets waarvan je weet dat je er eigenlijk allang uit bent. Schrijf voor jezelf op wat je zou kiezen als je niemand om toestemming hoefde te vragen. Kijk vervolgens welke informatie je nog echt nodig hebt en welke bezwaren vooral voortkomen uit wat anderen misschien zullen vinden. En neem daarna een concrete stap. Maak die afspraak, voer dat gesprek, schrijf je in of zet eindelijk dat plan op papier met een datum waarop je ermee aan de slag gaat.
Want zolang jouw plannen alleen maar onderwerp van gesprek blijven, verandert er niets.
Je kunt nog zo goed weten wat anderen zouden moeten doen, maar uiteindelijk ben jij degene die moet beslissen wat er met jouw eigen leven gebeurt. En misschien is dat wel de vraag die je jezelf vandaag mag stellen:
Hoeveel adviezen heb jij nog nodig voordat je eindelijk eens naar jezelf gaat luisteren?